Sarı (Pirinç) Hurda Nedir, Nasıl Fiyatlanır?
Piyasada "sarı" denilen malzeme pirinçtir: bakır-çinko alaşımı. Bakır oranı yükseldikçe malzemenin rengi kızıllaşır ve fiyatı artar. En sık aldığımız sarı hurda kalemleri:
- Sarı çubuk (işlenmiş pirinç): Torna işlerinden çıkan çubuk ve fittings malzemesi — sarının en değerli grubu.
- Sarı döküm (döküm pirinç): Vana gövdesi, musluk, gaz armatürü gibi dökme parçalar.
- Şerbetçi sarısı: Kurşun oranı yüksek eski tesisat dökümü; ayrı fiyatlanır.
- Sarı talaşı (pirinç talaşı): Torna atölyesi talaşı — yağ oranına göre fiyatlanır.
- Mermi kovanı, kapı kolu, avize: Ev ve atölye kaynaklı karışık sarı.
Fiyatı Ne Belirler?
Pirinç fiyatı, bakır borsasını takip eder; pirincin içindeki bakır oranı (%60-65) ve çinko kuru fiyat bandını oluşturur. Demir mil, plastik volan gibi yabancı parçalar tartımda dara düşülür — söküp getirirseniz kilogram başına daha iyi fiyat alırsınız.
Tesisatçılar, torna atölyeleri ve söküm firmalarının biriken sarısını adresinden alıyor, tartım biter bitmez anında ödüyoruz.
Pirinç mi, Bronz mu, Bakır mı? Kolay Ayırt Etme
Sarı renkli her metal pirinç değildir ve karıştırıldığında fiyat en düşük gruptan hesaplanır:
- Pirinç: Parlak altın-sarı renk. Kazındığında içi de sarıdır. Mıknatısa yapışmaz.
- Bronz: Bakır-kalay alaşımı; pirince göre daha koyu, kahverengimsi tondadır. Pompa çarkı ve yatak burçlarında görülür ve ayrı fiyatlanır.
- Bakır: Kızıl-somon rengindedir. Pirinçten daha değerlidir, mutlaka ayrı tutun (bkz. hurda bakır alımı).
- Pirinç kaplı çelik: Dışı sarı, içi çeliktir ve mıknatısa yapışır. Bu durumda pirinç değil demir olarak değerlendirilir.
Sarı Kapı Kolu Hurdası: Pirinç mi, Zamak mı?
Kapı kolu, sarı hurdada en çok sorulan kalemlerden biri ve en çok da yanılgı burada yaşanır. Sarı renkli kapı kollarının önemli bir kısmı pirinç değil, zamak (çinko-alüminyum alaşımı) üzerine pirinç rengi kaplamadır. Zamak, pirinçten çok daha düşük fiyatlanır.
- Ağırlık: Masif pirinç kol elde belirgin şekilde ağırdır. Aynı boyda zamak kol daha hafif gelir.
- Kazıma: Kolun görünmeyen bir yerini kazıyın. İçi de sarıysa pirinçtir; gri-gümüş renk çıkıyorsa zamaktır.
- Kırık yüzey: Zamak kırıldığında içi kurşuni gri ve taneli görünür; pirinç kolay kırılmaz, eğilir.
- Mıknatıs: Pirinç de zamak da mıknatısa yapışmaz. Yapışıyorsa kol çelik gövdelidir, demir olarak değerlendirilir.
Karışık bir kapı kolu torbasını pirinç ve zamak diye ikiye ayırmak, satışta en kolay kazanılan farktır. Emin değilseniz birkaç kolun fotoğrafını gönderin, ayrımı birlikte yapalım.
Sarı Hurda Nereden Çıkar?
- Tesisat: Vana, musluk, batarya gövdesi, rekor, nipel, sayaç gövdesi.
- Atölye: Torna ve otomat tezgâhlarının pirinç talaşı, çubuk artıkları, hatalı parçalar.
- Ev ve dekorasyon: Kapı kolu, menteşe, avize ve şamdan gibi eski eşyalar.
- Sanayi: Radyatör başlıkları, pompa ve armatür parçaları.
Talaşı yağından arındırıp kuru teslim etmek ve demir mili sökülmüş vanaları ayrı torbada getirmek, sarı hurdada kilogram başına en kolay kazanılan farktır.
Hurda kablo fiyatlarıSoyulmuş ya da soyulmamış
Hurda bakır fiyatlarıMilberi, soyma, yanık, bobin
Hurda alüminyum fiyatlarıProfil, levha, döküm, jant
Demir ve tüm fiyatlarŞantiye, profil, paslanmaz
